رپورتاژآگهی/
در زمان جنگ روی چه داراییهایی سرمایهگذاری کنیم؟
در شرایط جنگی، اولویت سرمایهگذار باید فوراً از «کسب سود» به «حفظ بقای سرمایه» تغییر کند. کاهش شدید نقدشوندگی در بازارهایی مانند املاک و سقوط ناگهانی بورس میتواند داراییها را به تلهای خطرناک تبدیل کند. کلید عبور از این بحران، تبدیل سریع داراییهای سنگین به داراییهای سیال، جهانی و امن مانند طلا و ارزهای معتبر است تا ارزش پول در برابر تورم جنگی و بیثباتی اقتصادی حفظ شود. این مقاله با بررسی دقیق ریسکها و ارائه درصدهای پیشنهادی برای چینش سبد دارایی، راهنمایی عملی برای افرادی است که نگران امنیت مالی خود در شرایط اضطراری هستند.
جنگ چگونه بازارهای مالی را تحت تأثیر قرار میدهد؟
آغاز جنگ یا حتی افزایش تنشهای نظامی، شوک شدیدی به بازارهای مالی وارد میکند. افزایش نااطمینانی باعث میشود سرمایهگذاران بهسرعت از بازارهای پرریسک مانند بورس خارج شوند و سرمایه خود را به سمت داراییهای امن منتقل کنند. نتیجه این رفتار، سقوط شاخصهای سهام و افزایش تقاضا برای داراییهای فیزیکی و پناهگاههای امن است. در واقع، اولین واکنش بازار به اخبار جنگ، فرار سرمایه به سمت امنیت است؛ پدیدهای که نوسانات شدید قیمتی را به همراه دارد.
تفاوت رفتار سرمایهگذاران خرد و نهادی در زمان جنگ
در شرایط بحرانی، رفتار بازیگران بازار تفاوت محسوسی دارد. سرمایهگذاران خرد معمولاً تحت تأثیر ترس و هیجان، داراییهای خود را با زیان میفروشند؛ رفتاری که نهتنها کمکی به حفظ سرمایه نمیکند، بلکه ریزش قیمتها را تشدید میکند. در مقابل، سرمایهگذاران نهادی با استراتژیهای از پیشتعریفشده عمل میکنند. آنها بهجای خروج کامل از بازار، ترکیب سبد خود را بهسرعت به سمت طلا، انرژی و کامودیتیها تغییر میدهند. درک این تفاوت رفتاری، یکی از کلیدهای اصلی سرمایهگذاری کمریسک در زمان جنگ است.
در همین راستا، برخی سرمایهگذاران برای تنوعبخشی بیشتر، نقره و صندوقهای مرتبط با آن را نیز بهعنوان مکمل طلا بررسی میکنند.
معیارهای انتخاب دارایی امن در زمان جنگ
در اقتصاد عادی، تمرکز بر رشد سرمایه منطقی است؛ اما در زمان جنگ، اصل اول حفظ ارزش دارایی است. انتخاب دارایی نباید احساسی یا مبتنی بر شایعات باشد.
دارایی امن باید:
- ارزش ذاتی و جهانی داشته باشد
- وابسته به ثبات سیاسی داخلی نباشد
- در شرایط فروپاشی اقتصادی، بیارزش نشود
نقدشوندگی؛ مهمترین معیار در بحران
در زمان جنگ، احتمال اختلال در سیستم بانکی، مسدود شدن حسابها یا قطعی شبکههای پرداخت وجود دارد. در چنین شرایطی، دسترسی سریع به منابع مالی حیاتی است. نقدشوندگی یعنی توانایی تبدیل دارایی به پول نقد در کوتاهترین زمان. برخلاف تصور رایج، املاک و مستغلات در بحران میتوانند به تله سرمایه تبدیل شوند. فروش آنها زمانبر است و معمولاً با تخفیف سنگین انجام میشود. در مقابل، طلا، سکه و ارزهای معتبر جهانی تقریباً در هر زمان و مکان خریدار دارند و بهسرعت نقد میشوند. استراتژی منطقی این است که بخشی از داراییهای سنگین و غیرنقدشونده به داراییهای سبک و سیال تبدیل شود تا انعطافپذیری مالی حفظ گردد.
نقش تورم و افت ارزش پول ملی
جنگها معمولاً با کسری بودجه و چاپ پول همراه هستند که نتیجه آن تورم شدید است. نگهداشتن نقدینگی به پول ملی، در چنین شرایطی به معنای کاهش تدریجی قدرت خرید است. دارایی مناسب باید سپر تورمی باشد؛ یعنی ارزش آن متناسب با تورم یا نرخ ارز رشد کند. این ویژگی برای حفظ ارزش واقعی سرمایه پس از پایان بحران، حیاتی است.
طلا؛ پناهگاه سنتی سرمایه در دوران جنگ
در طول تاریخ، طلا همواره اولین مقصد سرمایهگذاران در زمان جنگ بوده است. طلا برخلاف ارزهای کاغذی یا سهام شرکتها، وابسته به دولتها یا نظام بانکی نیست و حتی در صورت فروپاشی اقتصادی یک کشور، ارزش جهانی خود را حفظ میکند. برای افرادی که امکان نگهداری فیزیکی طلا را ندارند، ابزارهای بورسی مانند صندوقهای طلا میتوانند جایگزین مناسبی باشند. طلا (چه سکه و چه طلای آبشده) به دلیل قابلیت حمل آسان و نقدشوندگی بالا، یکی از امنترین داراییها در شرایط بحرانی محسوب میشود و عملاً نقش پول نقد بینالمللی را ایفا میکند.
چرا طلا در بحرانها تقویت میشود؟
بین قیمت طلا و ثبات سیاسی، رابطهای معکوس وجود دارد. هرچه تنشهای ژئوپلیتیک افزایش یابد، تقاضا برای طلا بیشتر میشود. از سوی دیگر، جنگها باعث افزایش قیمت انرژی و اختلال در زنجیره تأمین میشوند که تورم جهانی را تشدید میکند. طلا بهعنوان یک دارایی ضدتورمی، کاهش قدرت خرید را جبران میکند. ترکیب «ترس از جنگ» و «ترس از تورم» باعث میشود طلا معمولاً بهترین عملکرد را در سبد سرمایهگذاری زمان بحران داشته باشد.
ارزهای خارجی؛ راهی برای حفظ ارزش پول
در شرایط جنگی، ارزش پول ملی معمولاً اولین قربانی است. کاهش درآمدهای دولت، تحریمها و هزینههای نظامی، همگی به تضعیف پول ملی منجر میشوند.
تبدیل نقدینگی به ارزهای معتبری مانند دلار و یورو، یکی از سریعترین راهها برای جلوگیری از افت ارزش سرمایه است. هدف از نگهداری ارز، کسب سود نیست؛ بلکه حفظ قدرت خرید است.
ریسکهای نگهداری ارز
نگهداری حجم بالای اسکناس در خانه، ریسک امنیتی بالایی دارد و در شرایط ناآرامی اجتماعی میتواند خطرآفرین باشد.
علاوه بر این، کنترلهای دولتی و محدودیتهای ارزی ممکن است خرید و فروش آزاد ارز را دشوار کند. ریسک اسکناس تقلبی و کلاهبرداری نیز در بازارهای آشفته افزایش مییابد.
بنابراین، اگرچه ارز دارایی امنی محسوب میشود، اما تمرکز بیش از حد بر نگهداری فیزیکی آن توصیه نمیشود.
صندوقهای درآمد ثابت؛ امنیت با بازده محدود
صندوقهای درآمد ثابت برای سرمایهگذاران محافظهکار، آرامش روانی ایجاد میکنند و از نوسانات شدید بورس دور هستند.
اما در اقتصاد جنگی، تورم معمولاً بسیار سریعتر از سود این صندوقها رشد میکند. در نتیجه، اگرچه اصل سرمایه حفظ میشود، اما قدرت خرید کاهش مییابد.
نقش اصلی این صندوقها در زمان جنگ، پارک موقت پول نقد با نقدشوندگی بالا است، نه رشد سرمایه.
بازارهای پرریسک؛ چه داراییهایی را کنار بگذاریم؟
بورس در زمان جنگ بهشدت آسیبپذیر است. کاهش تولید، اختلال در زنجیره تأمین و نااطمینانی اقتصادی، سودآوری شرکتها را تهدید میکند و منجر به سقوط قیمت سهام میشود. همچنین، سرمایهگذاری در املاک و خودرو—بهویژه در مناطق درگیر—ریسک بالایی دارد. خسارات جنگی معمولاً تحت پوشش بیمه قرار نمیگیرند و نقدشوندگی این داراییها بسیار پایین است.
آیا رمزارزها دارایی امن هستند؟
رمزارزها رفتاری دوگانه دارند. از یک سو، بیتکوین و استیبلکوینها به دلیل عدم وابستگی به دولتها و امکان انتقال برونمرزی، جذاب هستند. از سوی دیگر، وابستگی شدید به اینترنت و برق، در شرایط جنگی یک ریسک جدی محسوب میشود. استیبلکوینهایی مانند تتر میتوانند جایگزین دلار کاغذی باشند، اما باید تنها بخش کوچکی از سبد را تشکیل دهند و اما نکته مهم انتخاب بهترین صرافی ایرانی است که از نظر امنیت هم مناسب باشد.
استراتژی پیشنهادی چینش سبد دارایی در زمان جنگ
تکیه بر یک دارایی خاص، اشتباهی پرهزینه است. تنوعبخشی هوشمندانه، راه پوشش سناریوهای مختلف است.
ترکیب پیشنهادی:
- ۴۰ تا ۵۰٪ طلا (سکه یا طلای آبشده)
- ۲۰ تا ۳۰٪ ارز معتبر فیزیکی
- ۱۰ تا ۲۰٪ استیبلکوینها
- بخش کوچکی برای نقدینگی فوری یا صندوقهای درآمد ثابت
این ترکیب، تعادلی میان امنیت فیزیکی، نقدشوندگی و قابلیت انتقال ایجاد میکند.
جمعبندی
جنگ پدیدهای پرریسک و غیرقابل پیشبینی است، اما تصمیمات هیجانی میتواند خسارت آن را چند برابر کند. امنترین داراییها در بحران، داراییهایی هستند که ارزش جهانی، نقدشوندگی بالا و استقلال از دولتها دارند.
طلا و ارزهای خارجی ستون اصلی حفظ سرمایه در زمان جنگ هستند و رمزارزها میتوانند نقش مکمل انتقال دارایی را ایفا کنند.
در نهایت، به یاد داشته باشید: در بحرانها، نقدشوندگی پادشاه است. همیشه بخشی از سرمایه خود را در قالب داراییهای در دسترس نگه دارید تا در شرایط اضطراری غافلگیر نشوید.
ارسال دیدگاه