هوش مصنوعی ابزار امروز صنعت فولاد برای کاهش مصرف انرژی و آلایندگی است

به گزارش اختصاصی طلانیوز، امین ابراهیمی مدیرعامل فولاد خوزستان در این نشست، ضمن قدردانی از تلاش کارکنان و متخصصان شرکت برای بازگشت تولید به شرایط پایدار، به تشریح مهم‌ترین مسائل پیش‌روی صنعت فولاد کشور پرداخت. اظهارات وی از ضرورت استفاده عملی از هوش مصنوعی و تحلیل داده‌های صنعتی تا توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، تبدیل محصولات جانبی به کالاهای دارای ارزش افزوده و رفع موانع صادراتی را در بر گرفت. 

امین ابراهیمی تأکید کرد: کاهش مصرف انرژی و آلایندگی، در کنار سرمایه‌گذاری برای توسعه فناوری‌های آینده، باید از طریق بهینه‌سازی ظرفیت‌های موجود نیز دنبال شود.

هوش مصنوعی و کاهش کربن در مسیر توسعه فولاد سبز

امین ابراهیمی با اشاره به ضرورت حرکت صنعت فولاد به سمت تولید کم‌کربن اظهار کرد: حرکت به سمت تولید فولاد سبز، به‌ویژه با فناوری هیدروژن، به سرمایه‌گذاری و زمان نیاز دارد؛ اما هوش مصنوعی و بهینه‌سازی مصرف انرژی، راهکارهایی در دسترس‌تر برای کاهش هزینه‌ها و آلایندگی هستند.

وی با اشاره به اجرای سازوکار تعدیل کربن مرزی اتحادیه اروپا از ابتدای سال 2026 افزود: هزینه‌های مرتبط با انتشار کربن می‌تواند بر رقابت‌پذیری صادرات فولاد اثر بگذارد، بنابراین کاهش مصرف انرژی و آلایندگی، ضرورتی اقتصادی در کنار ملاحظات زیست‌محیطی است.

مدیرعامل فولاد خوزستان با تشریح تفاوت روش‌های تولید فولاد از نظر انتشار کربن گفت: حدود 80 درصد فولاد جهان با روش کوره بلند تولید می‌شود که به ازای تولید هر تن فولاد، حدود دو تن کربن منتشر می‌کند درحالی‌که میزان انتشار کربن در روش کوره قوس الکتریکی حدود 700 کیلوگرم به ازای هر تن فولاد است.

ابراهیمی با بیان اینکه سهم فناوری احیای مستقیم در تولید فولاد ایران، ظرفیت مناسبی برای بهبود عملکرد زیست‌محیطی این صنعت ایجاد کرده است، تصریح کرد: بهره‌گیری از فناوری‌های هوشمند، تحلیل داده‌ها و بهینه‌سازی فرآیندهای موجود می‌تواند بدون نیاز به تغییر فوری زیرساخت‌های اصلی تولید، زمینه کاهش مصرف انرژی، افزایش بهره‌وری و کاهش انتشار آلاینده‌ها را فراهم کند.

وی با اشاره به افزایش ظرفیت تولید فولاد کشور از حدود یک میلیون و 800 هزار تن پیش از انقلاب به حدود 32 تا 33 میلیون تن در سال اظهار کرد: این رشد، حجم گسترده‌ای از داده‌های صنعتی را در کشور ایجاد کرده است. تحلیل و بهره‌برداری هدفمند از این داده‌ها با استفاده از هوش مصنوعی می‌تواند به بهبود فرآیندهای تولید، افزایش بهره‌وری و ایجاد ارزش افزوده در زنجیره فولاد کمک کند.

مدیرعامل فولاد خوزستان، ارتباط دانشگاه و صنعت را یکی از الزامات بهره‌برداری از این ظرفیت دانست و گفت: استفاده از دانش پژوهشگران در کنار تجربه متخصصان صنعتی، می‌تواند به حل مسائل عملیاتی و بهبود عملکرد خطوط تولید کمک کند.

وی با اشاره به فناوری دوقلوی دیجیتال و شبیه‌سازی فرآیندهای صنعتی، از جمله در واحد احیای مستقیم، بر ظرفیت این ابزارها برای بررسی عملکرد تجهیزات، شناسایی نقاط اتلاف انرژی و بهبود تصمیم‌گیری‌های تولید تأکید کرد.

ابراهیمی در جمع‌بندی این بخش از سخنان خود گفت: هیدروژن، آینده فولاد سبز است، اما هوش مصنوعی، فولاد سبز امروز ماست.

 تأمین انرژی و صادرات نیازمند سیاست‌گذاری باثبات است

ابراهیمی با اشاره به شرایط فعالیت صنایع بزرگ کشور اظهار کرد: صنعت فولاد ایران در سال‌های اخیر با محدودیت‌های تأمین انرژی، پیامدهای جنگ و دشواری‌های صادراتی مواجه بوده است، شرایطی که ضرورت حمایت از تولید، رفع موانع فعالیت‌های صنعتی و ایجاد ثبات در سیاست‌گذاری‌های اقتصادی و انرژی را بیش از گذشته نمایان می‌کند.

وی با تأکید بر جایگاه صنعت فولاد به‌عنوان یکی از صنایع مادر و پیشران اقتصاد کشور افزود: تولیدکنندگان برای برنامه‌ریزی بلندمدت، اجرای طرح‌های توسعه‌ای و جذب سرمایه‌گذاری به سیاست‌های باثبات و قابل پیش‌بینی در حوزه انرژی نیاز دارند. تغییرات و محدودیت‌های مکرر در تأمین انرژی می‌تواند برنامه‌ریزی تولید و توسعه ظرفیت‌های صنعتی را با چالش مواجه کند.
مدیرعامل فولاد خوزستان، صادرات را یکی از محورهای مهم تداوم فعالیت این صنعت دانست و تصریح کرد: با توجه به اینکه ظرفیت تولید فولاد کشور بیش از نیاز بازار داخلی است، توسعه صادرات و حفظ حضور در بازارهای جهانی از اهمیت راهبردی برخوردار است. تحقق ظرفیت‌های ارزآوری این صنعت نیز مستلزم رفع موانع تولید، ایجاد ثبات در سیاست‌های صنعتی و توجه به الزامات رقابت در بازارهای بین‌المللی است.

وی در ادامه به برنامه‌های شرکت برای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر اشاره کرد و گفت: طرح‌های خورشیدی با مجموع ظرفیت 600 مگاوات در بهبهان، گتوند و لامرد در برنامه شرکت قرار دارند. فاز نخست نیروگاه گتوند به مدار آمده و برای فاز دوم نیز برنامه‌ریزی شده است. مذاکرات تأمین مالی با صندوق توسعه ملی نیز در جریان است.

ابراهیمی همچنین از پایان اجرای فاز دوم نیروگاه سیکل ترکیبی خلیج فارس با ظرفیت 186 مگاوات خبر داد و افزود: با وجود تأمین بیش از 70 درصد نیاز برق شرکت از ظرفیت‌های اختصاصی، محدودیت‌های برق همچنان بر تولید اثر می‌گذارد.

وی با تأکید بر ضرورت تداوم سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های انرژی خاطرنشان کرد: توسعه نیروگاه‌های اختصاصی و خورشیدی، در کنار بهینه‌سازی مصرف برق، از محورهای مهم تأمین انرژی صنعت فولاد است. 

وی افزود: ثبات مقررات و سیاست‌گذاری قابل پیش‌بینی نیز برای اجرای طرح‌های بلندمدت و تصمیم‌گیری درباره سرمایه‌گذاری‌های صنعتی اهمیت دارد.

مدیرعامل فولاد خوزستان همچنین با اشاره به نیاز صنعت فولاد به کاهش انتشار کربن گفت: فناوری‌هایی مانند استفاده از هیدروژن و جذب کربن، به سرمایه‌گذاری و زمان نیاز دارند. ازاین‌رو، بهبود فرآیندهای فعلی و بهره‌گیری از راهکارهای هوشمند باید در کنار برنامه‌های بلندمدت توسعه فولاد سبز دنبال شود.

اقتصاد چرخشی و تبدیل محصولات جانبی به محصولات ارزشمند

ابراهیمی در بخش دیگری از سخنان خود، اقتصاد چرخشی را یکی از ظرفیت‌های صنعت فولاد برای کاهش هزینه‌ها و ایجاد ارزش افزوده دانست و اظهار کرد: تبدیل محصولات جانبی به مواد و محصولات قابل‌استفاده در صنایع دیگر، علاوه بر کاهش هزینه‌های دفع، ظرفیت تازه‌ای برای درآمدزایی ایجاد می‌کند.

وی در همین زمینه به محصول «فدنس» اشاره کرد و گفت: این محصول با کاربرد به‌عنوان ماده وزن‌افزا در عملیات حفاری صنعت نفت، نمونه‌ای از تبدیل محصولات جانبی صنعت فولاد به محصولی با ارزش افزوده است.

مدیرعامل فولاد خوزستان با بیان  ضرورت استفاده بهینه از منابع و ظرفیت‌های صنعتی، تأکید کرد: بهره‌گیری از محصولات جانبی را راهی برای کاهش اتلاف مواد و گسترش همکاری میان صنایع مختلف دانست. در این رویکرد، مواد حاصل از فرآیند تولید می‌توانند با شناسایی کاربردهای تازه، به محصولاتی قابل‌استفاده در زنجیره‌های صنعتی دیگر تبدیل شوند.

وی در ادامه، با قدردانی از کارکنان و متخصصان فولاد خوزستان برای تلاش در مسیر بازگشت تولید به شرایط پایدار، بر نقش نیروی انسانی و دانش فنی داخلی در توسعه صنعت فولاد تأکید کرد.

ابراهیمی در پایان با اشاره به ظرفیت فناوری‌های نوین برای بهبود عملکرد واحدهای صنعتی اظهار کرد: استفاده از هوش مصنوعی، تحلیل داده‌ها، بهینه‌سازی مصرف انرژی و توسعه اقتصاد چرخشی باید در کنار سرمایه‌گذاری در فناوری‌های کم‌کربن مورد توجه قرار گیرد. ترکیب بهبود فرآیندهای موجود با توسعه فناوری‌های جدید، در کنار ثبات سیاست‌های انرژی و حمایت از تولید، می‌تواند به کاهش آلایندگی، افزایش بهره‌وری، حفظ بازارهای صادراتی و تقویت جایگاه صنعت فولاد ایران در بازارهای جهانی کمک کند.